Δευτέρα, 4 Οκτωβρίου 2010

Η κρίση έφτασε πια και στις οικογένειες

Αγάπη μου έχω κάτι νου σου πω !
Δεν είναι από τα ευχάριστα αλλά θα πρέπει να σου το πω.
Δεν μπορούμε να πάμε διακοπές στις Σεϋχέλλες τον Δεκέμβριο…
Η σύζυγος σουφρώνει τα φρύδια…
Σκέπτεται… τι παραμύθι θα μου πει, για την γλυτώσει…και πάλη;
Ξέρεις, συνεχίζει ο σύζυγος, έμαθα σήμερα ότι τέλος Δεκεμβρίου θα με απολύσουν …
είναι πια τελικό!
Ξέρεις, κομπιάζει ξανά, δεν γνωρίζω με την παρούσα κρίση πότε θα μπορέσω
να ξανά βρω δουλειά, και, …
η σύζυγος φουντώνει..., φτάνει πια, τι μου λες! ... πάλη δεν θα πάμε πουθενά;
Κάθε φορά τα ίδια…εδώ και 2 χρόνια (όσο και η κρίση) μου έχεις σπάσει τα νεύρα,
την μια δεν έχουμε χρήματα για το ένα και την μια για το άλλο,
γιατί εσύ απλά δεν είσαι ικανός και δεν γνωρίζεις τι σου γίνεται!
Για τα δικά σου προσωπικά έξοδα πάντα βρίσκεις, και τώρα μου λες
ότι για τα δικά μας έξοδα δεν μπορείς να βρεις;
Φτάνει πια, εγώ με τα παιδιά θα πάω, με εσένα η χωρίς εσένα!!!
Κάπως έτσι (αν αφαιρέσουμε της Σεϋχέλλες) έφτασαν να απομακρύνονται
αρκετές οικογένειες μεταξύ τους.
Η κρίση μονομιάς δεν είναι κάτι αόριστο, δεν αφορά μονό τους άλλους,
έφτασε και σε αυτή την οικογένεια όπως και σε πολλές άλλες.

Γιατί η κρίση αντί να δυναμώνει την οικογένεια όπως τον παλαιό καιρό, την κάνει ποιο αδύνατη;
Γιατί δεν θέλει πια η οικογένεια να παλέψει την καθημερινότητα;
Τι είναι αυτό που έχει κάνει τις περισσότερες οικογένειες να αποστασιοποιούνται μεταξύ τους;

Αρκετοί από εμάς όταν σκεφτόμαστε για την κρίση, προσπαθούμε να αποστασιοποιηθούμε,
να την κρίνουμε & αναλύσουμε, λες και δεν είμαστε κομμάτι αυτής.
Ποιου άλλωστε αρέσει να συμπεριλαμβάνει στο πρόβλημα τον εαυτό του;
Ουσιαστικά θέλουμε να βλέπουμε τις συνέπειες ως ένα γενικό κοινωνικό φαινόμενο
όπου δεν συμπεριλαμβάνουμε τον εαυτό μας – την οικογένεια μας.
Αλήθεια, γιατί πιστεύουμε ότι δεν θα αγγίξει πρώτα εμάς η και εμάς το πρόβλημα;

Για να ξεκινήσει ένα κοινωνικό πρόβλημα θα πρέπει πρώτα να αγγίζει ένα μεγάλο ποσοστό
της μάζας για να έχει την σφραγίδα του κοινωνικού προβλήματος, άρα σε αρκετούς από εμάς.
Αργά η γρήγορα, κάποια στιγμή θα χτυπήσει και την δικιά μας πόρτα το πρόβλημα.
Πρωτίστως την δικιά μας.
Μονομιάς θα αφορά εμάς και μετά το κοινωνικό σύνολο.

Μόλις αρχίσει να αφορά εμάς, αρχίζουν να φαίνονται το πόσο μεγάλες η μικρές
είναι η αντιστάσεις μας – δυνάμεις μας, στο να μπορέσουμε να το διαχειριστούμε.
Για να μπορέσεις όμως να έχεις δυνάμεις και αντιστάσεις στην αντιμετώπιση
του οποιουδήποτε προβλήματος θα πρέπει να έχεις αναπτύξει την οικογενειακή – κοινωνική συνοχή.
Εδώ αρχίζει το πρόβλημα.
Η κοινωνική συνοχή έχει εδώ και καιρό διαταραχτεί, όλοι το γνωρίζουμε
η όλοι δεν το θεωρούσαμε εξέχον κοινωνικό πρόβλημα.
Η διατάραξη της κοινωνικής συνοχής ξεκινάει πρωτίστως από την έλλειψη
οικογενειακής συνοχής και συνύπαρξης στον κοινωνικό ιστό.
Η σκληρή καθημερινότητα της οικογένειας, έχει απομονώσει την οικογένεια ως μονάδα
ξεχωριστή στην κοινωνία και ταυτόχρονα η ίδια καθημερινή σκληρότητα
δεν αφήνει περιθώρια στο να καλλιεργηθεί εντός της οικογένειας η αλληλεγγύη
και η κατανόηση που τόσο βοηθάει την οικογένεια και την ίδια της την συνοχή
στον κοινωνικό ιστό που αναπτύσσεται.
Η οικογένεια διατηρεί την συνοχή της πάνω σε υλη, υλη για διατήρηση της επιβίωσής της,
υλη για μακροχρόνια ευημερία, υλη αντί ανθρώπινη σχέση.
Μέσω της διαρκείς πάλης για ύλη που θα λυτρώσει (θεωρητικά) την οικογένεια από τα βάρη
γίνεται η απαλλοτρίωση της οικογενειακής ενότητας - οντότητας.

Δεν είναι τυχαίο, ότι αρκετές ελληνίδες σύζυγοι αν μπορούσαν υλικά - οικονομικά
να είναι αυτάρκης θα προτιμούσαν να είναι μόνες με τα παιδιά τους.
Όπως και δεν είναι τυχαίο ότι αρκετοί έλληνες σύζυγοι θα προτιμούσαν να απελευθερωθούν
από τα δεσμά του γάμου αν αυτό ήταν οικονομικά εφικτό.
Να σημειώσω ότι το ποσοστό των γάμων που καταλήγουν σε διαζύγιο υπερδιπλασιάστηκε,
από 6% το 1960, σε 14% σήμερα, σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποίησε το Πάντειο Πανεπιστήμιο.

Παραφράζοντας τον Ρενάρ θα έλεγα ότι, αν προσπαθείς να οικοδομήσεις το σπίτι της
ευτυχίας, το πιο μεγάλο δωμάτιο πρέπει να είναι η αίθουσα υπομονής.

Η βασικές ανάγκες λειτουργίας του οικογενειακού θεσμού ήταν - είναι η παροχή
ικανοποίησης και ελέγχου των αναγκών του θυμικού
(αυτό που λέμε σε απλά ελληνικά, ανάγκη για στοργή και αγάπη),
συμπεριλαμβανομένων και των σεξουαλικών σχέσεων, καθώς και η διατήρηση
μιας "κοινωνικό-πολιτιστικής" κατάστασης για την ανατροφή και ομαλή κοινωνικοποίηση των τέκνων.
Ο οικογενειακός θεσμός είναι ουσιαστικά ο βασικότερος πυλώνας της κοινωνίας.
Αυτός ο πυλώνας - κύτταρο ήταν που έκανε την κοινωνία να ευημερεί με τον συναγωνισμό μεταξύ τους.
Με τον καιρό ο συναγωνισμός μετατράπηκε σε ανταγωνισμό.
Ανταγωνισμός για το ποιος θα έχει παραπάνω η μοναδικά την ύλη στην διάθεση του
και αν είναι εφικτό να αποτραπεί και η απόκτηση από άλλους.
Η υλη, κομμάτι του οικογενειακού θεσμού, μετατράπηκε σε βασικό κριτήριο ύπαρξης της.
Στον καιρό της ύλης η υπομονή & ανοχή δεν βοηθάνε στο να φτάνεις τον εκάστοτε
υλικό σκοπό, που τόσο μας μάθανε να στοχεύουμε.
Όμως η υπομονή και ανοχή σε μια κρίση, όπως αυτή που διανύουμε, μπορεί να μας θωρακίσει
και να μας δώσει δυνάμεις να ανταποκριθούμε σε αυτήν με τις μικρότερες δυνατές απώλειες
στην οικογένεια και την κοινωνία που απαρτίζουμε ως μέλος.


Η κρίση διαπερνά τελικά όλες τις ομάδες που αποτελούν το κοινωνικό σύνολο,
επαγγελματίες, υπάλληλοι, οικογένειες, φίλοι, παρέες, τίποτα δεν μένη ανεπηρέαστο.
Έχοντας μας εξοπλίσει με υπέρμετρο ‘’εγώ’’ για να μπορούμε να τρέξουμε στους ρυθμούς
απόκτησης της ύλης, φαντάζει αδύνατο να μπορούμε να συντονιστούμε στην υπομονή
και ανοχή που χρειάζονται τούτοι οι καιροί.

Κάποτε ο οικογενειακός θεσμός είχε ως σύμβολα την εστία,
όπου η εστία δεν αποτελούσε απλώς ένα χώρο όπου μαγείρευαν οι άνθρωποι,
αλλά ήταν και το σύμβολο της ενότητας της οικογένειας.
Είχε το εικονοστάσι, πιθανή επιβίωση της αρχαίας εστίας, όπου τοποθετούνταν οι εικόνες των αγίων της οικογένειας.
Ακόμη ποιο παλαιότερα, το φίδι και η νεράιδα του σπιτιού, ο ‘’οικουρός όφις’’ της αρχαιότητας.
Σήμερα ως σύμβολα έχουμε το αυτοκίνητο, την κοινωνική προβολή της πλεονεξίας,
το πόσο ‘’παχύ’’ είναι το βιβλιάριο των καταθέσεων, το σπίτι και η θέση του οικοπέδου,
το μηνιαίο εισόδημα σε σύγκριση με τους άλλους, η δυνατότητα (πολυτελών) διακοπών,
η ποσότητα των δραστηριοτήτων των τέκνων, ως και το πόσα κινητά έχει η οικογένεια.

Το παράδοξο της σύγχρονης οικογένειας είναι πως επικεντρώνεται στα πρόσωπα
και όχι στις σχέσεις και συναισθήματα, ανεξαρτητοποιείται από τα δίκτυα των συγγενών,
τους γείτονες και την κοινότητα.
Με αποτέλεσμα το πρόβλημα της μιας οικογένειας να μην συνιστά πρόβλημα της άλλης, άρα της κοινωνίας.
Όπου σε μια κοινωνική κρίση το πρόβλημα που θα καλεστή η κάθε οικογένεια
να αντιμετωπίσει να μην εκλαμβάνετε ως κοινωνικό πρόβλημα.